Keuren valbeveiliging

Valbeveiliging is essentieel als er op hoogte wordt gewerkt. Het laatste dat je wilt is dat een van je medewerkers een val van grote hoogte maakt en hier zwaar letsel aan overhoudt. Het is niet voldoende om alleen valbeveiliging ter beschikking te stellen aan je medewerkers, het is ook van belang dat deze middelen worden gekeurd.

Wat is valbeveiliging?

Onder valbeveiliging van alle middelen die ontworpen zijn om personen te beschermen tegen of tijdens een val. Horizontale valbeveiliging is ontworpen voor situaties waarin er een helling is van minder dan 15 graden, zoals op een plat dak of bovenop een voertuig. Verticale valbeveiliging is voor het werken op schuine daken of bijvoorbeeld bij masten.

Wat valt onder valbeveiliging?

Onder valbeveiliging valt al het materiaal dat er op gericht is om personen te beschermen tegen of tijdens een val, zoals:

• Valbeschermers met lijnspanners, zoals valstopapparaten en bandrollers.
• Valharnassen
• Valbeveiligingssystemen en harnasvesten
• Lijnklemmen en meelopers
• Vanglijnen
• Veiligheidshaken en karabijnen
• Mobiele ankerpunten

Materiaal dat erop gericht is om goederen door de lucht te verplaatsen, valt niet onder de valbeveiliging. Deze vallen onder de hijsmiddelen. Hiervoor zijn ook aparte normen.

Welke normen zijn relevant?

Er zijn een groot aantal verschillende normen die allemaal van toepassing zijn op bepaalde soorten valbeveiliging. De NEN 365 is een overkoepelende norm die van toepassing is op alle vormen van valbeveiliging.

De overige normen gaan in de diepte over een bepaald onderwerp. De belangrijkste normen zijn:

• NEN 360: Valbeveiligers met automatische lijnspanner
• NEN 361: Harnasgordels
• NEN 358: Werkpositionering
• NEN 353: Meelopende valbeveiliger
• NEN 354 en NEN 355: Veiligheidslijnen en valschokdemper
• NEN 341: Afdaalapparaten
• NEN 795: Verankering

Als werkgever heb je de verplichting om een veilige werkomgeving te bieden aan je medewerkers. Het volgen van de NEN-normen is een van de beste manieren om aan deze eis te voldoen. Verzekeraars eisen ook vaak dat je voldoet aan de NEN-normen, voordat je als bedrijf een verzekering mag afsluiten. .

Hoe vaak moet er gekeurd worden?

Er is in de NEN-normen geen frequentie voor de keuring vastgelegd. De tijd tussen twee keuringen wordt bepaald aan de hand van een analyse van de risico’s. In de meeste situaties is het voldoende om eens in het jaar te keuren, maar soms moet dit vaker. De keurmeester bepaalt wanneer de volgende keuring plaatsvindt. Verder is het nodig om een ingelaste keuring te houden nadat er een val heeft plaatsgevonden.

Wat zijn de belangrijkste punten waarop gecontroleerd moet worden?

Tijdens een inspectie van valbeveiliging worden de volgende zaken bekeken:

• Aanwezigheid van registratie. De keurmeester kijkt bijvoorbeeld of het CE-merkteken aanwezig is en of het nummer van het apparaat nog aanwezig is.
• Visuele controle: Zijn er zichtbare beschadigingen, zoals rafels of roest. Zaken als sluitingen en kabelgeleiders worden getest. Als een apparaat zichtbare schade heeft van een val, dan wordt deze altijd afgekeurd.
• Mechanische controle: Sommige apparaten, zoals automatische valstoppers, worden uit elkaar gehaald om de werking van het apparaat te controleren.

Wie mag valbeveiliging keuren?

De keuring moet uitgevoerd worden door een bevoegde keurmeester. Dit mag iemand zijn die binnen het bedrijf zelf werkt. Deze persoon moet wel een cursus volgen. In de praktijk besteden veel bedrijven het keuren van de valbeveiliging uit aan een gespecialiseerde onderneming.

Wat zijn de eisen voor het vastleggen van de keuring?

Het is verplicht een registratie bij te houden van de keuringen. In deze registratie houd je in ieder geval de volgende zaken bij:

• Productnaam
• Nummer van het product
• Productiejaar
• Datum van aanschaf
• Datum van ingebruikname
• Bevindingen van de keuring (goedgekeurd/afgekeurd)
• Datum van de volgende keuring

Hoe lang gaat valbeveiliging mee?

Textiele valbeveiliging (harnassen, vanglijnen, banden) heeft een beperkte levensduur: de meeste fabrikanten hanteren maximaal 10 jaar vanaf de productiedatum, ook als het materiaal er nog goed uitziet. Check dus altijd het productielabel, niet alleen de staat van het doek. Metalen onderdelen zoals karabijnhaken kennen geen vaste einddatum, maar worden bij elke keuring beoordeeld op slijtage en vervorming.

Wat doe je na een val?

Valbeveiliging die een val heeft opgevangen gaat direct uit gebruik — ook zonder zichtbare schade. De bandvaldemper kan geactiveerd zijn en stiksels kunnen onzichtbaar beschadigd raken. Pas na een ingelaste keuring door een deskundige (en meestal: vervanging) mag het materiaal weer de steiger op. Markeer het middel meteen als afgekeurd in je registratie, zodat een collega het niet per ongeluk pakt.

Wat kost het keuren van valbeveiliging?

Reken bij uitbesteden op zo’n €10 tot €25 per item, afhankelijk van het type middel en of de keurmeester op locatie komt. Keur je zelf (na een cursus keurmeester valbeveiliging), dan kost het vooral tijd — zo’n 10 tot 15 minuten per harnas inclusief registratie. Hoe je die keuring in de praktijk aanpakt, lees je in de keuring van valbeveiliging: zo doe je het goed.

Tooltagger is software die eigenaars van valbeveiligingsmiddelen en keurmeesters ondersteunt bij het op orde houden van de administratie. Moet je materiaal opnieuw gekeurd worden? Dan krijg je hier tijdig een bericht over.